vignetmiddel

"Heel de Mens"
Praktijk voor psychosociaal therapie

 

© "Heel de Mens " - Webdesign - Art-Alternatives

Bezoek ook: Bosga-Mediation

roos

Home

Asperger

ADHD

Publicaties Contact
  Kinderen met Asperger   asperger

klik HIER voor filmpje over Asperger

 

Een relatie met een Asperger - door Willy-L Bosga ©

Laten we voorop stellen dat de term Asperger géén etiketje is dat bepaald gedrag legaliseert, wel eventueel verklaart.
Evenmin is het een dooddoener in de zin van: "ik ben Asperger en daar is niets meer aan te doen."

De enige reden waarom een diagnose "Asperger" belangrijk is ligt in het feit dat een dergelijke diagnose begrip kan kweken voor aanwezige beperkingen en daardoor zowel de verwachtingen van de ene partner als het "vechten tegen de bierkaai" van de andere kan opheffen, waardoor er binnen een relatie meer ruimte komt voor aanvaarding van jezelf en de ander .

In mijn publicatie over het syndroom van Asperger ben ik uitvoerig ingegaan op de kenmerken van dit syndroom, daarom wil ik hier volstaan met de opmerking dat we te maken hebben met mensen die zeer gevoelig en intelligent zijn, maar een beperking in het voorstellings- en inlevingsvermogen hebben. Mede daardoor maken ze veelal een wat andere selectie in hoofd en bijzaken dan de meeste mensen. Door hun (over)gevoeligheid hebben ze moeite met de veelheid aan prikkels die ze binnenkrijgen.

We hebben hier niet te maken met onwil, maar met onvermogen en hierin schuilt een zekere tragiek.
Ze willen wel anders, maar kunnen niet en ze kunnen het ook niet aanleren.
Doordat "men" afgaande op het uiterlijk en de intelligentie meestal veel van hen verwacht, zetten ze de omgeving regelmatig c.q. voortdurend op het verkeerde been. 

In het hierna volgende wil ik iedereen die vastgelopen is in en/of problemen ondervindt met zijn of haar relatie en het vermoeden heeft dat de asperger geaardheid van de partner daarin een bepalende factor is een handreiking bieden tot herkenning en aanvaarding. Niets meer, maar ook niets minder.

Omdat het voor sommigen nog erg moeilijk is om zichzelf, of de partner als Asperger te zien en te kunnen benoemen, zullen we het verder alleen maar over de aard van de problemen hebben en de wijze waarop ermee omgegaan kan worden.
Voor het gemak ben ik in onderstaande voorbeelden uitgegaan van de situatie waarin de man/vader "de Asperger is"  maar uiteraard komt het omkeerde ook voor en bestaat er ook een vrouwelijke A. 

Werk

Vast en regelmatig werk is een wens die helaas voor de A maar weinig uitkomt.
Vaak zie je een patroon van heel veel verschillende, meestal kortdurende baantjes, waarbij stress vaak een verzwarende factor is. Regelmaat en structuur in het werk worden als essentieel ervaren, maar kontakt met anderen, baas of collega's wordt vaak als storend beleefd. Ook een belasting in de vorm van tijdsdruk of werkdruk, het moeten leveren van een bepaalde hoeveelheid werk binnen een bepaalde tijd, wordt door de A. niet verdragen.
Werk in een drukke omgeving, of een omgeving waar de hele dag lawaai is of radio aanstaat wordt vaak als zeer belastend ervaren. Zeker als het wat langer duurt. Wat je dan ziet is dat de A. overspannen raakt en thuis komt, met alle gevolgen van dien voor zijn vrouw en eventuele kinderen.

Het gezin en de relatie met kinderen.

Vaak komen relatieproblemen pas ècht aan het licht als er kinderen komen.
Kinderen brengen enerzijds structuur binnen het gezin, want ze moeten op tijd eten, slapen, naar school en noem maar op.
Dat geeft orde en regelmaat en dat wordt meestal als prettig ervaren. Maar kinderen geven ook rommel, maken lawaai, zijn onvoorspelbaar in hun reacties en verwachten van alles van de ouders en dàt wordt meestal niet als prettig ervaren, maar als lastig en soms zelfs min of meer als bedreigend. De drempel waarbij dit onverdraaglijk wordt ligt bij de A's vaak vele malen lager dan bij "gewone" ouders. Hun vermogen om extra prikkels en stress te verdragen en daar goed mee om te gaan is gering. 
De A. kan er veel eerder al niet meer tegen als kinderen lawaai maken en huilbaby's wekken agressie op, omdat er een onvermogen is om met deze ongrijpbare spanning om te gaan. De A kan over het algemeen uitstekend omgaan met rationele zaken en functionele kontakten vormen meestal ook geen probleem.

Kinderen en mensen in het algemeen zijn echter zelden alleen maar rationeel en relaties binnen een gezin zijn a a-priori niet functioneel, maar veelal emotioneel en daar heeft A het moeilijk mee. Voor A zijn mensen vaak niet anders dan:
"bewegende vormen in de ruimte die geluid maken en onvoorspelbare dingen doen." Zoals een mij bekende A het eens formuleerde.
Het zijn wonderlijke dingen "daar buiten". In de "bestaansbeleving" zijn het geen soortgenoten. Spelende kinderen gillen zonder reden, althans de A ziet geen enkele reden voor dit gillen. Zijn vrouw ook niet, maar die stoort zich er niet aan, want "het zijn nou eenmaal kinderen en die doen dat.""Waarom in hemelsnaam?!" vraagt de A zich af. "Het heeft immers geen enkele functie?
Het geeft alleen maar onrust en stress".

Kleine kinderen zijn voor de A wezentjes die zijn fysieke zorg nodig hebben, maar waar hij verder weinig mee kan.
Fysiek kontakt in de vorm van spelen en in bad doen, aankleden en voeren is prima, maar verder kan hij er nog niet veel mee. Kontakt  is voor de A vooral fysiek. Hij knuffelt zijn vrouw graag en een relatie met een persoon is pas concreet als die persoon ook aangeraakt kan worden. Het is vooral concreet fysiek en/of concreet rationeel op die twee bestaansniveaus is de A. wonderwel thuis. (ondanks een spreekwoordelijke motorische onhandigheid)
Het instabiele, vluchtige, eeuwig veranderende, onvoorspelbare emotionele, wordt als bedreigend en ongrijpbaar ervaren en dus vaak ook als verschijnsel afgewezen en beschouwd als bijzonder laakbaar.

De A kan daardoor soms als bijzonder bot en hard overkomen, ondanks een grote overgevoeligheid.
Maar het is juist door deze gevoeligheid dat hij het zich niet kan permitteren emotioneel onder te gaan in een overweldigende hoeveelheid prikkels. Gevoeligheid dient de waarneming en per definitie níet de emotie.

De partner vindt al die fysieke aandacht en complimentjes over haar uiterlijk in het begin van de relatie vaak heerlijk, maar na verloop van jaren wordt de  onafgebroken behoefte van haar man aan fysiek contact voor haar vaak wat teveel van het goede.
Ze wil meer ruimte, fysiek en emotioneel meer gezien worden. Waar zij het contact binnen de relatie meer op gevoelsniveau beleeft (gaat/wil beleven) blijft voor de A. contact een fysiek gebeuren.
Er ontwikkelt zich in veel gevallen niet zoiets als een verstandhouding

De A maakt weliswaar deel uit van het gezin, maar niet vanzelfsprekend.
Hij moet zich keer op keer realiseren dat die lawaai- en rommelmakende wezentjes ook van hem afstammen en dat ze deel uitmaken van zijn wereld. Dat ze bepalend zijn voor het verloop van de dag en zelfs van zijn leven is voor hem iedere dag weer een ontdekking, die lang niet altijd als prettig ervaren wordt.

Niet omdat hij niet van zijn kinderen houdt, maar houden van is een abstractie  en zo volstrekt irrationeel dat het een gerijpte Asperger met een zeer liefdevolle partner en een veilige omgeving vraagt om van dat begrip zelfs maar een zweem van notie te ontwikkelen.  Hij weet vaak niet wat hij met kinderen aan moet. Ze zijn niet functioneel, noch rationeel. Ze zijn bedreigend want ze zijn nog primair emotioneel en dus onvoorspelbaar en een onzekere factor in het bestaan. Worden ze ouder dat gaat het even wat beter, maar zodra de pubertijd aanbreekt is het weer gedaan met de rust.
Eigenlijk is de A. het gelukkigste met zijn kinderen als ze op eigen benen staan en zo nu en dan op bezoek komen. 
Deze houding is voor zijn vrouw en anderen vaak volkomen onbegrijpelijk en wordt vaak onterecht voor egoïsme aangezien.
Het is echter onzekerheid en onvermogen tot het begrijpen van en omgaan met de emotionele kant van kinderen en van mensen in het algemeen.

Leefomgeving

Sleutelwoorden hierbij zijn: ruimte, rust, regelmaat en veiligheid.

Ruimte om zich even terug te kunnen trekken als de druk te groot wordt. Hetzelfde geldt voor zijn vrouw en kinderen.
De A. is meestal nogal nadrukkelijk aanwezig. Een veel gehoorde "klacht" is: "hij vult meteen de hele kamer als hij binnen komt." Ruimte ook om zichzelf te kunnen zijn, acceptatie van zijn onvermogen om met teveel druk en lawaai en de daaruit voortvloeiende stress te kunnen omgaan. Ruimte om even te kunnen uitlopen, te kunnen bewegen zonder dat direct de meubels in het rond vliegen.

Rust is essentieel omdat een overmaat aan prikkels een enorme stress kan veroorzaken die vervolgens als een ongeleid projectiel rondraast in de leefomgeving. Een  leef-en woonomgeving die veiligheid biedt en een gedoseerde,
te behappen hoeveelheid prikkels, is voor de A. onontbeerlijk om zichzelf te kunnen zijn.

Regelmaat is nodig om de zo broodnodige structuur te kunnen creëren die rust en veiligheid biedt.
Regelmaat geeft orde, orde geeft rust en rust geeft een gevoel van veiligheid.

Een chaotische leefomgeving geeft onrust en een gevoel van opgejaagdheid.
Dit kan weer uitmonden in agressie. Niet uit boosaardigheid, maar uit onmacht omdat de A niet met die opgejaagdheid om kan gaan. Er slaan dan letterlijk enkele zekeringen door! Je ziet ook vaak dat de A het in een relatie zonder kinderen veel beter kan redden dan in een relatie mèt kinderen.

Een relatie met de A.

Is in het algemeen bijzonder boeiend te noemen. Zeker niet saai!
De A is extreem egocentrisch, maar niet egoïstisch. Als vrouw van de A. herken je ongetwijfeld de volgende uitspraak:
"het is een schat van een man, maar ik kan hem soms wel wat doen!" "Ik wil eigenlijk niet zònder hem, maar kan eigenlijk ook niet meer mèt hem."

En de A begrijpt hier niets van. Hij wil zijn vrouw met alles helpen, wil zijn uiterste best doen om de relatie goed te houden, maar begrijpt werkelijk niet wat nou het eigenlijke probleem is. Als de kinderen zich nou eens rustig zouden houden, als hij werk zou hebben, als er eindelijk eens wat meer structuur en rust zou komen, als hij wat meer leefruimte zou hebben, dan was er geen vuiltje aan de lucht. Als hij zou begrijpen dat een relatie zich niet slechts op fysiek en rationeel niveau afspeeltmaar ook binnen het emotionele  van relatievorming sprake kan zijn…………

Allemaal waar, maar er is één ding wat over het hoofd gezien wordt:
het is de vrouw van de A. die hiervoor moet zorgen. En kan zij dat volhouden?
Kan zij zoveel liefde vrijmaken, dag in, dag uit, om haar A. die ruimte, die rust die hij nodig heeft
(ècht nodig heeft, zoals wij allen zuurstof nodig hebben) te geven en daarnaast ook nog eens haar kinderen de ruimte die zij nodig hebben om te kunnen schreeuwen en ravotten? Wie zorgt dan voor de rust en ruimte voor de vrouw van de A?
Zij heeft er een kind bij in de zin van dat de man afhankelijk is van haar en haar vermogen om de voorwaarden te creëren voor het tot standkomen en onderhouden van de relatie in emotionele zin.

Het leven met de A. is heel boeiend, heel leerzaam en ook heel bevredigend, mits………..

En dan komt de therapie om de hoek kijken. Mits de vrouw van de A. in staat is om afscheid te nemen van haar verwachtingen van een "normaal" huwelijk met man en kinderen. Een huwelijk met een A. is nooit normaal!
Wel heel boeiend en vervullend, maar nooit normaal. Het vergt veel van een vrouw en van de kinderen èn van de A. zelf.
Het vergt een heel nieuwe kijk op een relatie, op een huwelijk. Wat als normaal wordt ervaren en verwacht blijkt nu ineens niet meer op te gaan.  Er moet een heel nieuwe kijk op de mogelijkheden en de onmogelijkheden van een huwelijk met een A. worden verkregen. Alle oude patronen en verwachtingen moeten overboord worden gezet en dat betekent het begin van een rouwproces.

Rouw over het verliezen van een ideaalbeeld, een verwachtingspatroon.
Het aanvaarden dat er sprake is van een A. met alle vreugde en verdriet die daarbij behoren.
Het betekent ook het aanvaarden van een fundamentele eenzaamheid in het leven.
Het volkomen in jezelf geankerd zijn en je niet meer ankeren aan de ander.
De ander, de A.  is er voor je, op zijn manier en dat is vaak niet op de manier die jij zou willen.
Dat aanvaarden is onderdeel van het rouwproces en van het groeiproces van die andere, nieuwe relatie met de A.

Iedereen die een relatie met een A heeft, dient zich ervan bewust te zijn dat de persoon waarop je verliefd werd,
van ging houden, nog steeds dezelfde is. Als je van de mens houdt en hem niet ziet als onderdeel van-en voorwaarde voor je “huwelijksideaal", dan zult je merken dat er veel minder illusies aan barrels gaan. Dan zal je ervaren dat een leven met een A. heel bewustmakend is.  Heel rijk ook, maar bij tijd en wijle heel eenzaam en bepaald niet saai.

Het beste recept voor een relatie met een A. bestaat uit gelijke delen onvoorwaardelijke liefde en gevoel voor humor.
Die onvoorwaardelijkheid is bij iedere relatie belangrijk maar bij relaties met A's cruciaal. Iedere relatie die gebaseerd is op voorwaarden en verwachtingen loopt de kans om te stranden op de klippen van teleurstellingen en frustraties. 

Individuele situaties kunnen (zullen) zeer verschillen.
Heb je behoefte  aan hulp bij het opnieuw vormgeven van je relatie, dan kun je een afspraak maken voor een eerste oriënterend gesprek waarin we onderzoeken welke de mogelijkheden in jullie situatie zijn.

met vriendelijke groet,

portretje

Copyright
De grafische voorstellingen (waaronder de foto's) en tekst in deze website mogen niet zonder schriftelijke toestemming van de webmaster worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door druk, fotokopie, fax, overtypen of opslag in een geautomatiseerd gegevensbestand. Aanvragen voor toestemming dienen te worden aangevraagd via contact