vignetmiddel

"Heel de Mens"
Praktijk voor psychosociaal therapie

 

© "Heel de Mens " - Webdesign - Art-Alternatives

Bezoek ook: Bosga-Mediation


roos

Home

Over de therapeute Over de therapie Asperger Contact
 

ADHD, een probleem van ons allemaal - door Willy-L Bosga ©

Attention
Deficit
Hyperactivity
Disorder

oftewel Aandachts-Tekort-Stoornis met Hyperactiviteit, in de volksmond genoemd:

Alle
Dagen
Heel
Druk. 

Het is een levensgroot probleem aan het worden.
Niet alleen op scholen, maar zo langzamerhand ook in de arbeidsmarkt, immers, alle kinderen die in de afgelopen 10,15 jaar het label ADHD om hun nek kregen hangen zijn nu op de leeftijd gekomen dat ze niet meer leerplichtig zijn en wat nu?

Historie:
In de tijd dat ik studeerde (eind jaren '70, begin jaren '80 van de vorige eeuw) hanteerden we de term "Moeilijk opvoedbare kinderen", dat veranderde in kinderen met MBD(minimal brain disfunction) en toen werd het even Dyslectische kinderen, maar dat voldeed ook niet en toen kwam het verlossende woord: het was ADHD!

Echter, ook dat voldeed niet ten volle, want er bleken ook kinderen te zijn die weliswaar een probleem hadden met aandacht, maar die niet hyperactief waren. Geen probleem, dan halen we gewoon de H weg en zo hebben we dan nu de labels ADHD en ADD.
En om het nog wat gecompliceerder te maken kennen we ADHD ook nog eens in combinatie met licht verstandelijk gehandicapt, in combinatie met PDDNOS. Dit is de afkorting van Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified, een Engelse naam voor stoornissen die worden gerekend tot de pervasieve ontwikkelingsstoornissen.
Pervasieve ontwikkelingsstoornissen is de overkoepelende naam voor stoornissen waartoe ook het autisme behoort.
Met PDD-NOS wordt een restcategorie aangeduid die kenmerken heeft van het autisme, maar niet genoeg om zo te worden genoemd.

In dit artikel wil ik mij beperken tot de groep ADHD-ers met een normale intelligentie, niet behorende tot enige subgroep.
Dit is ook de groep die nu de arbeidsmarkt op moet en daar buiten de boot dreigt te vallen. Binnen deze groep vind je ook de jong volwassenen die ontsporen, de veelplegers van lichte tot middelzware delicten.
 
Wat kunnen deze 3, of 4 letters ons vertellen over deze groep kinderen en volwassenen?
Om te beginnen moeten we stellen dat ieder mens uniek is en dat ook het beeld van de ADHD en de ADD per mens verschilt.
Het is dus niet meer dan een vergaarbak met letters, waarin een groep mensen gestopt is waar de maatschappij geen raad mee weet.
Kinderen en volwassenen die zich gedragen op een wijze die onrust brengt in hun leef-en werkomgeving en in sommige gevallen leidt tot crimineel gedrag.

Kinderen met ADHD worden al heel snel afgestoten. Ze zijn lastig, druk, onhandelbaar ze worden zelden of nooit uitgenodigd voor een verjaardagsfeestje en spelen bij vriendjes, als ze die al hebben, is vaak ook "eens maar nooit meer".
Kinderen zijn in het algemeen sociale wezentjes, het zijn liefdewezens en begrijpen, zeker als ze jong zijn, niet waarom ze niet lief gevonden worden, waarom ze er niet bij horen. Een hond die afgebekt en geslagen wordt, zal ofwel agressief worden, of bang en vanuit angst bijten. Men noemt zo'n hond 'vals'. Een kind dat van jongs af aan wordt afgebekt, wordt afgewezen, niet wordt geaccepteerd zoals het is, zal eveneens agressief, danwel depressief worden. Ook dit kind wordt 'vals', in de zin van 'out of tune'.

Kenmerken van ADHD, geplaatst in het licht van onze maatschappij:

Laten wij niet vergeten dat wij onze maatschappij zelf vormen, dat ze een weerspiegeling van onszelf is. Als er veel ADHD voorkomt in een samenleving, zoals dat in de westerse wereld het geval dreigt te worden, dan is het zinvol om het geheel eens onder de loep te nemen en te kijken naar de kenmerken van zowel ADHD als naar die van onze westerse samenleving.

Aandachtsproblemen
Onze hele westerse maatschappij is gericht op vluchtigheid, op korte informatieflitsen via advertenties, radio, t.v.
Alles moet snel, snel en kan het nog wat sneller?! Is het dan vreemd dat je aandacht versnippert en dat je snel afgeleid bent?
Is dat nou niet net waar onze maatschappij je toe uitnodigt, tot het van de hak op de tak springen?

Impulsief
Wat te denken van de manier waarop je via de media wordt uitgenodigd om te reageren op acties, aanbiedingen en meningen?
"Reageer snel!" "Op is op!" "U kunt NU reageren op tel. nr……. of SMS-en naar nummer zus en zo."
Als je niet impulsief reageert mis je de boot, zo wil de media ons doen geloven. Is het dan vreemd dat met name kinderen al heel jong leren om snel en impulsief te reageren?

Hyperactief
Dat is een adequate omschrijving van de hele westerse maatschappij.
Zoals gezegd, alles moet snel, snel en het liefst gisteren al klaar zijn.
Mensen rennen en vliegen van hot naar her en worden de hele dag gebombardeerd met prikkels, met indrukken.
Het leven van vele mensen is hectisch. Kinderen moeten van alles en hun hele dag is ingedeeld. Van uur tot uur is hun agenda vol gepland en vaak ook nog afgestemd op de overvolle agenda van hun, vaak beiden werkende ouders en/of verzorgers.
Is het vreemd dat kinderen daar hyperactief van worden?

Een afwijkende tijdsbeleving
Een afwijkende tijdsbeleving lijkt me, dit rijtje beziende, een logisch gevolg.
Je hebt amper tijd om alle indrukken van de dag te verwerken. Via de media en internet overbrug je tijdzones met de snelheid van het licht en onze dagen zijn zo gevuld met aktiviteiten dat we van voren vaak niet meer weten dat we van achteren leven.

Als je het rijtje kenmerken zo bekijkt is het nog een wonder dat we niet allemaal ADHD of ADD hebben.
Het Burnout-en chronisch vermoeidheid syndroom komen mijns inziens als equivalent aardig in de richting.
Met andere woorden, deze kinderen en volwassenen reageren gevoeliger dan de grote massa op een maatschappij die bezig is uit de bocht te vliegen. Eerder schreef ik een artikel over deze problematiek *).

Gevolgen van ADHD

Zoals gezegd, één van de gevolgen is isolatie van het kind.
Het kind valt buiten de groep op school, valt buiten de gang van alle dag binnen het gezin en valt veelal ook buiten het proces op de arbeidsmarkt. Dit laatste komt omdat ze door hun gedrag vaak speciaal onderwijs hebben gekregen en daardoor relatief laag opgeleid zijn. Ook zie je bij de pubers dat ze veel spijbelen en vaak de school niet afmaken. Ze gaan dan rondhangen en glijden zo weg in min of meer crimineel gedrag. Een ADHD-er wordt ervaren als een stoorzender die zo prominent aanwezig is, dat het normale leven in zijn, of haar omgeving erdoor ontwricht wordt.

Als een ADHD-er een relatie aangaat geeft dat vaak huiselijke problemen, omdat het gedrag van iemand met ADHD tamelijk 'ik-gericht' is. Er wordt weinig tot geen rekening gehouden met de ander. Dit is gezien de opgroei situatie van de betrokkene niet zo verwonderlijk, immers, een kind met ADHD ervaart dat er met hem, of haar ook geen rekening wordt gehouden.
Het kind wordt immers overal geweerd en "mag er niet zijn".

Let wel, dit is een subjectieve beleving van een kind met ADHD.
Het ervaart dat zijn omgeving hem niet aanvaardt zoals hij is. Hij moet het altijd anders doen; "niet rennen, niet schreeuwen, niet vechten, stilzitten, luisteren, opletten, je kunt het wel, maar je bent lui!" Een kind dat van jongs af aan gebukt gaat onder het juk van
"je doet het niet goed, je moet je aanpassen, je moet dit, je mag dat niet" zal het gevoel krijgen dat er nooit rekening met hem gehouden wordt, maar dat hij zich altijd moet richten naar zijn omgeving en dat kan hij niet, want die omgeving is bedreigend voor hem.
Vanuit zijn omgeving krijgt hij alleen maar negatieve, wanhopige signalen, soms zelfs slaag.
Hoe kun je als kind en later als volwassene, ooit positief op deze vijandige, negatieve omgeving reageren?
En zo ontstaat er een cirkelgang van actie-reactie-actie-reactie……..

Een laag zelfbeeld, constant gevoed en in stand gehouden door de omgeving zal zichzelf bevestigen in het gedrag.
En dat gedrag kan zijn: overkill en agressief, of negatief en nihilistisch (ik kan het ook nooit goed doen, dus doe ik maar niets meer),
of depressief en dat kan in het uiterste geval, ook bij jonge kinderen, leiden tot zelfmoord.

In het materialistische Westen wordt geld en status nog steeds als heel belangrijk ervaren en als je laag opgeleid bent en een negatief zelfbeeld hebt, dan zijn je kansen op de arbeidsmarkt en in onze maatschappij niet bepaald rooskleurig. Heb je dan ook nog een label om je nek waar slechts 3 of 4 letters op staan: AD(H)D, dan zijn je vooruitzichten helemaal beroerd. Dan behoor je tot de categorie "verliezers", tot hen die niet mee kunnen komen, voor wie er eigenlijk geen plek is in deze voort daverende maatschappij van steeds meer en steeds sneller.

Wat kunnen we hier aan doen? Moeten we werkloos toezien dat er een parallel maatschappij ontstaat waarin deze verliezers zich bevinden met alle gevolgen van dien? Een tweedeling van gewenst en niet gewenst? Waarin een escalatie van agressie en wanhoop niet meer tegen te houden is. Is dat wat we willen? Het zijn wèl ònze kinderen waar we het over hebben, ònze verantwoordelijkheid, zelf al zijn uw eigen kinderen dan wèl goed terecht gekomen. Hoe gaan we om met deze groep extra gevoelige mensenkinderen en wat kunnen we doen om nog meer lijden te voorkomen?

Mogelijke oplossingen

Wij kunnen het uit de bocht vliegen van onze maatschappij niet meer tegenhouden.
Dat proces is niet meer te keren. Wat we wel kunnen doen is onze deelname aan deze maatschappij ernstig onder de loep nemen.
We kunnen ons afvragen of we met deze gekte mee willen doen en we kunnen ons afvragen of er wellicht verzwarende factoren zijn die de meer gevoelige kinderen zo doet reageren dat het henzelf schade toebrengt.
Laten we een aantal mogelijke factoren van de toename van ADHD eens op een rijtje zetten.

De veranderende maatschappij.
Daar hoeven we nu niet verder op in te gaan, dit hebben we uitgebreid besproken bij de kenmerken van ADHD en ook het eerder genoemde artikel*) geeft hier een overduidelijk beeld van.

De vaccinaties voor de normale kinderziektes.
Uit veelvuldig onderzoek in de Verenigde Staten, in ons eigen land en in de ons omringende landen is gebleken dat er een bepaald percentage kinderen is dat slecht reageert op de vaccinaties voor de normale kinderziektes zoals bof, mazelen en rode hond.
Er zijn wereldwijd vele sterfgevallen onder baby's genoteerd na het toedienen van de DKTP.  Ook het ontstaan van ADD en ADHD wordt steeds vaker in relatie gebracht met deze vaccinaties. Onderzoek hiernaar wordt op diverse manieren uitgevoerd, zowel in de reguliere als in de complementaire gezondheidszorg.
 
Door kinderen de mogelijkheid te ontnemen om de kinderziektes door te maken, ontnemen we hen eveneens de mogelijkheid om hun natuurlijke afweersysteem op te bouwen. Bovendien is het zo, dat er met de vaccinaties een onevenredig groot en volstrekt onnatuurlijk beroep op het lichaam van het kind wordt gedaan. Iedereen die zelf nog gewoon de Bof, waterpokken, mazelen en rode hond heeft doorgemaakt weet, dat deze kinderziektes zo tussen het 3e - 7e jaar nà elkaar optreden.

Ik ken geen enkele casus waarin beschreven wordt dat een kind Bof, mazelen en rode hond gelijktijdig heeft gekregen.
Waarom zou je dan deze drie ziektes in één vaccin proppen en geven op een leeftijd waarop deze ziektes normaliter nooit voorkomen?
Het zijn géén babyziektes! Waarom het organisme van een baby op deze wijze belasten?
Hetzelfde geldt in nog sterkere mate voor de DKTP.  Een dergelijke belasting van het afweersysteem op een moment dat het nog niet of nauwelijks ontwikkeld is kan bij gevoelige kinderen leiden tot allergieën en gedragsstoornissen en zoals gezegd, in sommige gevallen zelfs tot de dood.

Voeding en genotsmiddelen
De invloed van voedings-en genotsmiddelen op het ongeboren kind vlak voor de bevruchting en tijdens de zwangerschap wordt vaak onderschat. Natuurlijk weten we wel dat alcohol en roken tijdens de zwangerschap slecht zijn, maar dat het rook en drink gedrag van beide ouders voor en tijdens de bevruchting van grote invloed kunnen zijn is nog maar ten dele doorgedrongen.
Denken we hierbij aan het regelmatige gebruik van hasj en andere geestverruimende middelen als sociaal geaccepteerd genotsmiddel bij feestjes en het op steeds jongere leeftijd gebruiken van alcohol. Het is niet zo dat deze middelen na 24 uur ons lichaam verlaten hebben, veelvuldig gebruik laat sporen na, ook bij toekomstige kinderen!

De toename van electrostress
Vanaf de eind jaren '80 worden kinderen vanaf hun geboorte steeds meer en meer blootgesteld aan elektro stress.
Om te beginnen kwam daar de gewoonte om kinderen al heel vroeg en heel lang t.v. te laten kijken. In die tijd was er nog de gewone beeldbuis met haar sterke stralingsveld. Kinderen kregen een eigen t.v. op hun slaapkamer. Vaak stond deze vlak naast het bed in een relatief kleine kamer en ook nog eens op stand by. Nu hebben de meeste kinderen èn een t.v. èn een computer èn een stereo installatie op hun slaapkamer en wordt de wereld om hen heen volgebouwd met hoge zendmasten en liggen er overal elektriciteitskabels onder-en bovengronds.

Uit onderzoek is gebleken dat het veelvuldige gebruik van koptelefoons, mobieltjes en gsm apparatuur schadelijk is voor de volksgezondheid en zeker voor die van het jonge kind. Een jong kind is net een spons, het neemt alle indrukken van buitenaf op en het heeft nog geen autonoom functionerend filter om schadelijke invloeden op het systeem te kunnen weren, laat staan dat het jonge kind deze zou kunnen herkennen.

Ook veel volwassenen hebben hier trouwens grote moeite mee. Wat dat betreft zijn we echte omnivoren, alleseters.
Ons gedrag wordt grotendeels bepaald door onze omgeving, ook hier geldt weer actie-reactie. Is onze omgeving vol van elektronische prikkels dan zullen we hierdoor 'elektrisch geladen' worden. We kennen vanuit de natuurkunde allemaal het begrip 'storingsvelden' en 'magnetische werking'. Wordt ons eigen magnetische lichaamsveld nu sterk negatief beïnvloed door stralingen vanuit de omgeving dan kan er sprake zijn van een storingsveld. Gevoelige mensen pakken dit heel snel op en reageren daarop en dan heb je het cirkeltje weer rond. Actie-reactie. Prikkeling-lage weerstandsdrempel-overprikkeling.

Als sociaal psychologisch therapeute heb ik al ruim 25 jaar (helaas) heel veel ervaring opgedaan bij het behandelen van kinderen en volwassenen met gedragsstoornissen. In mijn praktijk heb ik altijd een combinatie van gedragstherapie en homoeopathische middelen toegepast. Lichaam en geest zijn ook hierin niet te scheiden.

Het is altijd een kwestie van zoeken naar de mogelijke oorzaak en die zoektocht begint bij de ouders. Nooit bij de kinderen zelf.
De kinderen zelf kun je in eerste instantie helpen bij het omgaan met de gevolgen van de AD(H)D en daarbij gaan we uit van het negatieve zelfbeeld. Het is zaak om dat eerst boven tafel te krijgen en er begrip voor te hebben. 

Tijdens een van zijn colleges zei professor Langeveld tegen ons, zijn studenten:
"kies altijd de kant van het kind, want als jij het niet doet, wie doet het dan?" 

Laten we nooit uit het oog verliezen dat het kind met AD(H)D zelf altijd het meest te lijden heeft van deze "handicap" en de omgeving het minste. De omgeving kan het kind ontvluchten, maar het kind kan zichzelf nooit ontvluchten.
Daarom heeft het kind onze onvoorwaardelijke liefde, acceptatie en hulp nodig om een positief zelfbeeld te ontwikkelen in een voor hem/haar onveilige samenleving. Ouders en verzorgers zullen zeggen dat ze natuurlijk van hun kind houden en altijd alles gedaan hebben wat in hun vermogen ligt om hun kind te helpen. En dat zal in de meeste gevallen ook zeker zo zijn, maar zelfs de meest liefhebbende ouder kan het te veel worden en dan kunnen er klappen vallen, of zoals sommige ouders mij zeiden: "help me, ik ben bang dat ik mijn kind iets aandoe, ik kan er niet meer tegen!"

En hoe reageert de omgeving? De school, familie, vrienden, kennissen, mensen op straat, U en ik? Kunnen wij deze kinderen onvoorwaardelijk accepteren zoals ze zijn? In de meest letterlijke zin, zonder voorwaarden te stellen waaraan dit kind nooit zal kunnen voldoen, omdat het ADHD heeft? Nee, heel vaak blijkt dat wij dit niet kunnen.
We worden wanhopig door ons onvermogen om deze kinderen te helpen en tot rust te brengen en vanuit dat onvermogen reageren we met afwijzing en woede. Als wij denken dat het kind expres zo druk is, expres de boel vernielt, pest, treitert, steeds weer wegglipt, dan moeten we ons steeds maar weer realiseren dat het kind er zelf niet voor gekozen heeft om ADHD te hebben.

We zullen pas echt hulp kunnen bieden als er een hulpvraag is. Vanuit de ouders, vanuit het opgroeiende kind zelf en dan zullen we de bereidheid moeten hebben om ons onvoorwaardelijk te verplaatsen in de belevingswereld van de ADHD-er.
En dan zien wij onszelf en onze samenleving in een heel ander licht. Dat kan confronterend zijn, maar het is wel de enige manier waarop we contact met deze groep kinderen en volwassenen kunnen krijgen.

Als er iets is wat ik in de afgelopen 25 jaar heb geleerd, dan is dat wel dat er alleen iets bereikt kan worden als we met elkaar in gesprek komen vanuit een werkelijke betrokkenheid en een werkelijke interesse in de belevingswereld van de ADHD-er.
Als we begrijpen waarom een kind met dit label agressief, crimineel, depressief en suïcidaal wordt. Pas als we dit niet meer veroordelen, maar naast dit kind, deze (jong)volwassene gaan staan en onvoorwaardelijk 'ja' zeggen tegen die ander kan er iets ten goede veranderen. Het is een kwestie van vertrouwen en dat is een langzaam groeiend gewas. -We kunnen niet van de ADHD-er vragen om ons te vertrouwen, die goodwill hebben we vaak al verspeeld door hen als kind niet onvoorwaardelijk te aanvaarden.
We kunnen wèl vertrouwen schenken, eveneens onvoorwaardelijk, dus ook zonder er iets voor terug te verwachten.
Vertrouwen is geen ruilhandel. Wat je zaait zul je oogsten is ook in dit proces van toepassing. De bal ligt nu bij ons, bij de maatschappij.

- Onvoorwaardelijke acceptatie van het kind
- Goed en gedegen onderzoek naar de mogelijke oorzaken van AD(H)D
- Open staan voor mogelijke behandelingen, al zijn ze dan niet "regulier"
- Een veilig klimaat scheppen waar de AD(HD-er zichzelf kan en mag zijn, ook op het werk!
- Leer-en werk mogelijkheden creëren waar ruimte is voor kortstondige aandacht.

Met name dit laatste is van belang voor scholen en bedrijven.
Door lessen en aktiviteiten in eerste instantie in kleine kortdurende en overzichtelijke porties aan te bieden, wordt ruimte gelaten voor het oprekken van de aandachtsboog. Stel je te snel te hoge eisen, dan haakt het kind af. Zelfs al is 5 minuten aandacht in onze ogen niets, voor een jong kind met ADHD kan het al een eeuwigheid zijn. Ook hier geldt dus weer, reageer niet vanuit onze belevingswereld, maar verplaats je in die van het kind en aanvaard die belevingswereld onvoorwaardelijk.

Verkrijg harmonie door wisseling in activiteiten aan te brengen.
Dus als een kind 5 minuten echt de aandacht ergens bij bepaalt, laat het zich dan daarna even ontspannen.
Begin heel jong met het aanbrengen van deze harmonie.
Hoe jonger hoe beter en doe het vooral speels. Kijk niet op de klok!
Zodra het jonge kind het gevoel krijgt dat het getraind wordt is het mis en geef het daarin eens ongelijk.
Een paar minuten de bal overgooien en daarna rondjes rennen is prima.
De week daarop kan het kind misschien al langer de bal overgooien voordat het gaat rondrennen.
Hetzelfde kun je bereiken met een behendigheidsspelletje aan tafel.

Voor oudere kinderen en (jong)volwassenen geldt hetzelfde. Zoek eerst uit wat de lengte van de aandachtsboog is, waar de belangstelling naar uit gaat en werk hier vanuit. Jongeren die agressief zijn, of die in de jeugdcriminaliteit terecht zijn gekomen kunnen alleen worden bereikt door ze te betrekken bij iets waar ze zelf voordeel van hebben.
Ze hebben al jong geleerd om te overleven en doen dat op hun manier. Hoe meer wij aangeven dat dit niet onze manier is, des te sterker zullen ze zich ingraven. Zelfs als zij het in hun hart met ons eens zijn, zullen ze door onze negatieve reacties niet anders kunnen dan doorgaan met hun gedrag en dit gedrag verharden. 

Door ze te betrekken bij een project waar ze voordeel bij hebben en ze die verantwoordelijkheden te geven die ze aan kunnen en aan willen, is het mogelijk om hun aandacht te krijgen en te behouden. Al is het maar voor korte duur, dat maakt niet uit.
Als er maar eerst een positief contact is. De tijdsspanne kan worden vergroot, langzaam, maar zeker. Laat nooit iets doen wat boven hun macht ligt, wat leidt tot mislukking en daardoor tot teleurstelling. Het is voor deze kinderen en, jongvolwassenen en ook volwassenen, van levensbelang om een positief zelfbeeld te ontwikkelen en tegelijkertijd zichzelf te mogen zijn.

Voor ons is het leven met ADHD-ers een les in zelfovergave en in het "oordeel niet".

*) wilt u het artikel over kind en samenleving lezen, klik dan hier

Copyright
De grafische voorstellingen (waaronder de foto's) en tekst in deze website mogen niet zonder schriftelijke toestemming van de webmaster worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door druk, fotokopie, fax, overtypen of opslag in een geautomatiseerd gegevensbestand. Aanvragen voor toestemming dienen te worden aangevraagd via contact